naar homepage

       Hettinga Stichting

 
stichting
fietsroutes
  Balk
  Blauwhuis
  Bolsward
  De Eese-Steggerda
  Franeker
  Heeg
  Langweer
  Marssum
  Sneek
  Workum
  Woudsend
 

Hettinga Fietstocht Marssum 2011.

Ongeveer 33 kilometer.
ra = rechtsaf/ rd = rechtdoor/ la = linksaf/ ri = richting/ kn = knooppunt.

Marssum: Restaurant Partycentrum Nij AndringaState It Aldlân 4 9034 XB
tel. 058-2542766.
Begin deze eeuw is dit restaurant begonnen in een voormalige boerderij. U kunt parkeren bij het restaurant.

Marssum

Vanuit Nij AndringaState over brug ra, daarna 1e weg la via Trekwei ri Marssum. Bij volgende T-sprong ra over fietspad ri Poptaslot. Volg de borden. Marssum

Marssum Poptaslot / Heringastate Slotleane 1 9034 HM: Het slot is in juli en augustus dagelijks (behalve zondags) te bezichtigen, rondleiding op het hele uur van 11.00 tot 16.00 uur, in april tot juni en september + oktober op afspraak te bezichtigen. Tel. 058-2541231.

Poptaslot

Het slot werd in de 15e eeuw door familie van Eelke Heringa en Yde Aylva gesticht, in 1592 komt het door vererving bij het echtpaar Womck Heringa en Tjalling van Eysinga terecht. Hierna woonde hun zoon Tjalling hier met Eets Hiddema. De erfgenamen van de laatste bewoonster (dochter Anna Eysinga) verkopen het huis in 1687 voor bijna
ƒ
14.000,- aan de ongehuwde Leeuwarder advocaat Dr. Henricus Popta (1635-1712) die het tot zijn dood voornamelijk gebruikte als zomerverblijf. Vanaf 1712 wordt het slot niet meer bewoond maar het is nog wel ingericht in de stijl van de 17e en 18e eeuw. Ook is er een door Dr. Popta in 1712 gesticht gasthuis waarin behoeftige alleenstaande oudere dames onbekommerd hun oude dag konden doorbrengen.

Poptaslot Poptaslot

Op o.a. de poort van het Poptaslot zijn de wapens te zien van Pieter van Harinxma (ook wel Tiete Hommes van Hettinga) en zijn echtgenote His Douwes van Jousma. Op Poptaslot is o.a. een bedstee te zien met een la eronder, hier sliepen kinderen. Hier komt het spreekwoord: ‘’een ondergeschoven kindje’’ vandaan ! In de poort bevinden zich wapens van de familie Heringa-Jongama, Roorda-Sassinga, Eyssinga-Juccama, Harinxma-Jousma en Popta. Zowel over de state als over de tuinen zijn op het slot boekjes te koop.

Na Poptaslot weg vervolgen ri kerk.

In de kerkligt de grafzerk van His Douwes van Jousma, zij overleed op 8 januari 1589 en was weduwe van Tiete Hommes van Hettinga (of Pieter van Harinxma) die al op 06-05-1641 was overleden. In hetzelfde graf ligt dochter Hijlk van Harinxma die met Tjalling van Eysinga was gehuwd. Ook is hier de zerk te zien van Henricus Popta en zijn ouders. Deze zerk lag oorspronkelijk in de afgebroken Leeuwarder Galileërkerk. Marssum

Bij de kerk ra via Vrouwengasthuis tot kn 76.

Links is café ’t Grauwe Paard (met mooie gevelsteen van 1586) en rechts (Hegedyk) ook nog het Vrouwengasthuis (met binnenplaats) waarin diverse gevelstenen en vanzelfsprekend weer de overvloed aan wapens van ‘’ijdeltuit’’ Hendricus Popta.

Marssum Marssum

Op kn 76 rd ri Leeuwarden.

Marssum, Ljouwerterdyk 5: De mooie kop-hals-romp boerderij (links van de weg) is gebouwd in het jaar 1845. Kort na 1531 kwam deze boerderij door schenking in het bezit van het Sint Anthony Gasthuis te Leeuwarden.

Na plaatsnaambord Leeuwarden la. Grindpad aan andere kant van de weg volgen. Zoveel mogelijk rd blijven fietsen, het pad gaat na bruggetje over in asfaltweg. Om het sport- of speelveld heen over bruggetje. grindpad

Links is het vliegveld uit 1938. Leeuwarden vormt samen met de andere F-16 basis vliegbasis Volkel en de helikopterbasis vliegbasis Gilze-Rijen de laatste Main Operating Bases (MOB) van de Koninklijke Luchtmacht. Dat wil zeggen Volkel en Leeuwarden zijn de enige 2 bases in Nederland waar jachtvliegtuigen gestationeerd zijn. De andere bases (Soesterberg, Ypenburg, Deelen, Eindhoven en Twenthe b.v) zijn in de loop der jaren door bezuinig/reorganisatie opgeheven.

We gaan nog steeds rd langs boerderij Nij Humalda en de Noorderbegraafplaats aan het Schapendijkje.

Leeuwarden

Leeuwarden, Schapendijkje 4, Noorderbegraafplaats: Hier liggen diverse Hettinga’s begraven , te denken valt aan Pieter Hettinga (1922-1977), Fokje Hettinga (1881-1970) e.v. Johannes Terpstra (1879-1963), Tetje Hettinga 1885-1979) e.v. Gjalt Huppes (1883-1958) en Lydia Hettinga (1874-1960) e.v. Ate Pijkstra (1867-1945).

We verlaten de Leeuwarder wijk Westeind over een niet meer in gebruik zijnde spoorweg en steken de weg over. Bij de ringweg la (rood fietspad), daarna steken we de weg naar Stiens over en gaan dan meteen la het fietspad op ri kn 65. Bij de Tinq benzinepomp ra ri kn 65, fietspad volgen.

We fietsen nu in het Leeuwarder Bos. In dit 140 ha grote bos bevinden zich op een kunstmatige heuvel zo’n 120 grafzerken uit de Westerkerk, sinds 1991 in gebruik als theater Romein. (Om de grafheuvel te bezoeken fiets je bij kn 65 rd en iets later la, de grafheuvel ligt aan het water).

Bij kn 65 la ri kn 66 (bruggetje over). Bij kn 66 rd ri Jelsum fietspad volgen, aan het eind van dit Jelsumer Binnenpaed staat de mooie boerderij ‘’Haskera Zathe’’. Bij paddestoel 24316 via Dekemawei ri kn 23 naar Jelsum (nog 1 km). Bij kn 23 rd.

Jelsum

De Haskerazathe, melkveebedrijf met 120 koeien en een kennel van de Hovawart, een middelgrote, sterke werkhond die afkomstig is uit Duitsland. Het woord "Hovawart" is afgeleid van Hova en Wart. Hova is een oud Duits woord voor boerenhof, erf. Wart betekend wachter, bewaker. Dus samengevoegd heb je dan "hofbewaker".

Jelsum, Dekemastate: Hier is Dekemastate een bezoek waard. In 1486 reeds genoemd, Pieter Camstra erft de ‘’Fetsa State’’ dan van zijn vader Rienck Camstra. In 1996 werd de state door de echtgenote en kinderen van Gerard van Wageningen (1920-1994) met steun van Het Old Burger Weeshuis ondergebracht in de Stichting Dekemastate.

Dekemastate Dekemastate Dekemastate

Oprijlaan Dekemastate.

De state, via de Camstra familie ( Reynsck Riencks Camstra trouwt in 1522 met Hette van Dekema) in het bezit van de Dekema’s gekomen, is gedurende een periode van 500 jaar door vererving (dikwijls in vrouwelijke lijn) in de familie gebleven. Vanaf 1791 toen Gerardus van Wageningen met bewoonster Juliana Lucia Houth trouwde, woonde de familie van Wageningen er vrijwel zonder onderbreking.

Jelsum

In de State hangen veel familieportretten en er is een grote verzameling boeken van de Leeuwarder detectiveschrijver Havank (Hendrikus van der Kallen 1904-1964) die regelmatig op Dekemastate verbleef. Ook de bijzonder mooie tuin is een bezoekje waard, in de boomgaard bevinden zich vele oude hoogstambomen, daarnaast is er ook een mooie moes- en siertuin.
De State is in het seizoen van dinsdag tot en met zondag te bezoeken tussen 13.00 en 17.00 uur (en zaterdags van april tot en met oktober) maar bel voor de zekerheid even: 058-2570020

Jelsum Jelsum

Jelsum, Op ‘e Terp 7: Deze mooie kop-hals-romp boerderij met opkamer (naast de Dekemastate) kwam door schenking van de Amsterdamse advocaat Olivier in 1928 in het bezit van het Sint Anthony Gasthuis te Leeuwarden. In de voorgevel bevindt zich een gevelsteen met de voor de bezittingen van dit gasthuis kenmerkende gouden klok.

Jlesum

Jelsum, Op ‘e Terp 24: In de kerk en op de begraafplaats van Jelsum zijn de grafstenen van diverse bewoners van Dekemastate te vinden. Daarnaast is (of was) hier ook het graf van Alle Thewis Hettinga (1853-1931) en Trijntje Alberts van der Heide (1858-1941) en hun kinderen Albertje Alles Hettinga (1892-1973) en Korneliske Alles Hettinga (1881-1972) met haar man Broer Hendriks Porte (1877-1946).

De fietstocht gaat verder ra ri kn 10 (Cornjum). In Cornjum kn 10 volgen. Bij T-sprong ra Martenawei. Nogmaals ra, langs kerk met begraafplaats en Martenastate.

Cornjum, Martenastate:

De state kwam in 1894 bij testament van Duco Martena van Burmania Vegelin van Claerbergen in het bezit van de Hervormde kerkvoogdij samen met ƒ 3.000,- om de bouwvallige state te kunnen herstellen. In 1899 werd besloten tot het bouwen van een nieuwe state ter vervanging van de in 1894 afgebroken Martena State. De nieuwe state (neo-renaissance kasteeltje met een ‘’ui’’ en enkele originele elementen van de afgebroken state) is een ontwerp van de Leeuwarder architect Willem Cornelis de Groot. Het is van binnen niet te bezichtigen i.v.m. privé bewoning.
De tuinen rondom zijn wel vrij toegankelijk.
Cornjum

Iets verderop is links van de weg een privé grafheuvel / begraafplaats uit 1809 van de familie Martena / Burmania / Vegilin van Claerbergen e.a.

Hierna gaan we terug naar de T-sprong. Ra ri Britsum (1 km), volg bord doorgaand verkeer (of rd om Martenastate nogmaals te bekijken vanuit andere hoek).

In de bocht staat de boerderij van Eric Hettinga.
Cornjum, Martenawei 4: Hier staat de boerderij van Erik en Foekje Hettinga, daarvoor boerden hier Erik zijn ouders Theo Hettinga (1930-2003) en Oeke Witteveen (1936). Ook Theo zijn ouders, Acronius Hettinga (1897-1985) en Reinskje Zeinstra (1895-1969) waren hier boer evenals de ouders van Acronius, Tjebbe Acronius Hettinga (1865-1947) en Cecilia Ferwerda (1865-1939). Deze huurden de boerderij enkele dagen na hun trouwen van Duco Martena Van Burmania Vegelin van Claerbergen uit Hilversum vanaf 10 mei 1893. In 1895, na het overlijden van de jonkheer, is de boerderij van ruim 40 ha voor ruim ƒ 49.000,- eigendom geworden van het Old Burger Weeshuis te Leeuwarden en wordt dit de nieuwe verpachter. Tot 1974 is het een gemengd bedrijf, daarna is het een veehouderij met land dat grotendeels ten oosten van de boerderij ligt. Aan de oostkant van de boerderij is een gevelsteen geplaatst van een zaaiviool (ontwerper Hans ’t Mannetje) met de tekst: De zaaiviool, de streek doet de maat lopen 1893-1993, Hettinga-O.B.W.

Cornjum Cornjum

Britsum: Bij kn 5 in Britsum ri Bartlehiem, voorbij de begraafplaats gaan we kn 4 ri Wijns / Bartlehiem.

Britsum Op de begraafplaats te Britsum werden Froukje Alles Hettinga (1886-1975) en haar man Jan Sipkes Keuning (1889-1949) begraven.Hetzelfde geldt voor Sytze Solkes Tromp (1798-1852) en zijn vrouw Johanna Jacobs Moll (1802-1886).

Bij paddestoel 24243 (kn 4) gaan we ri kn 36.

Wijns

Wijns: Bij kn 36 met pontje oversteken naar eetcafé de Winze (Wijns 30). Indien gewenst kan hier een pauze ingelast worden, buiten het seizoen (van 1 oktober tot 1 mei) kan men het café bellen om overgezet te worden (tel.nr. 058-2561136 of 06-54310903).

Wijns Wijns

Zie ook: www.dewinze.nl. De uitbaters van het mooi en strategisch gelegen café zijn Anne Hager en Jogiena Zeinstra. Jogiena is een dochter van Acronius Zeinstra en Geertje Sietzema (Acronius en Geertje wonen op een boerderij aan de Trijehoeksdyk 7 die vanaf het terras in de verte te zien is), kleindochter van Ignatius Dirk Zeinstra en Catharina Hettinga.

Iets verderop ri Giekerk bevindt zich de tegeltjesbrug, bekend van de elfstedentocht. Op de brug bevinden zich o.a. afbeeldingen van Jacob Paulus Hettinga (1904-1992), diens zoon Acronius Tjebbe Hettinga (1939) en diens dochter Sijke Jetske Hettinga (1970). Ook bekend van de elfstedentocht is natuurlijk het iets verderop gelegen Bartlehiem.

Wij gaan echter verder, het café en de kerk met begraafplaats voorbij en bij T-sprong kn 30 ra ri kn 27 (Leeuwarden 8 km). We fietsen over een fietspad door de weilanden langs de Ee, over de brug vlak vóór Lekkum ra kn 25 ri Lekkum.

Miedum Wynserbinnenpaed 11: Vlakbij het Miedumerdiep of de Ake (verbastering van Ae of Ee) bevindt zich aan de Ee een boerderij die omstreeks 1890 werd gebouwd door de welgestelde Lekkumer familie Hettinga Tromp. Omdat steeds meer boeren de melk bij de fabriek afleverden heeft de boerderij geen melkkelder en karnruimte. De boerderij heeft een vrij hoge achtermuur met daarin een middendeur naar de jongveestal. Er is ook een zogeheten hinneljedderke (kippenladder) tegen de achtermuur.

Wijns Wijns

Miedum Wynserbinnenpaed 2: Vlak voor Lekkum bevindt zich een in traditioneel Friese stijl gebouwde moderne kop-hals-romp boerderij uit 1962-1963, de boerderij is een vervanging van de door brand verwoeste voorganger uit de 19e eeuw. In 1890 werd deze boerderij gekocht door het Sint Anthony Gasthuis. Ooit was deze boerderij eigendom van de schatrijke Leeuwarder koopman Pieter Cats die deze boerderij rond 1795 kocht van het Dr. Popta Gasthuis uit Marssum. Miedum betekent letterlijk ‘’op de mieden’’. De betekenis van de mieden is weiland of hooiland dat iets verder van de boerderij is gelegen en met name voor het jongvee wordt gebruikt.

Lekkum Buorren 99: Sjoerdsma State is een moderne kop-romp boerderij uit 1932 ooit bezit van het Sint Anthony Gasthuis te Leeuwarden maar in verband met een nieuw bestemmingsplan verkocht. In een gevelsteen is nog wel de voor het gasthuis karakteristieke klok te zien.

Lekkum Lekkum

In Lekkum tweede weg ra (Tsjerkepaed) ri kn 25.

Lekkum: Lekkum, Miedum en Snakkerburen behoren sinds 1944 tot de gemeente Leeuwarden. In de kerk en op de begraafplaats van Lekkum zijn diverse herinneringen aan de familie Hettinga Tromp die hier ooit woonde. Een nieuwe straat gaat misschien het Ei / it Aai heten omdat er ooit een grote kippenboer zat maar misschien wordt het ook wel de Tiete Solkestrjitte omdat op deze plek een mooi park lag, horende bij de Eeburgstate, eigendom van Tiete Solkes Tromp, lid van de Eerste Kamer en werkzaam bij de Leeuwarder rechtbank. De Eeburgstate en tuin werden in 1898 gesloopt en opgeruimd. De state had uitzicht op de Ee en de bijbehorende tuinen strekten zich uit tot ‘’de Buorren’’. De naam Eeburgstate komt overigens van de Ee bij Woudsend en niet van de Dokkumer Ee ! Er is in Lekkum al een straat ‘’De Tromp’’ die aan de uit Woudsend komende familie herinnert. De kerk van Lekkum ligt op een terp en werd in 1778 gebouwd, de toren werd in 1896 vervangen.

Lekkum Lekkum

Bij de kerk in Lekkum la en meteen weer ra kn 25 volgen.

Het gebied naast en achter de kerk was de Eeburgstate met het prachtige park. Zomers verbleef de familie hier, ’s winters koos men voor de stad Leeuwarden.

Snakkerburen Snakkerburen

Bij T-sprong via ‘’Oan ‘e dyk’’ (de vóór 1867 belangrijkste landverbinding tussen Lekkum en Leeuwarden) ra ri Snakkerburen, op het einde –je kunt niet verder- la het bruggetje over en kn 25 volgen. Nieuwbouw. Bij rotonde ra kn 27 en na brug ra onder brug door ri kn 64 (centrum Leeuwarden).

Dan kn 63 volgen en bij brug en viskraam rd, Noordersingel volgen.
We fietsen om de Prinsentuin heen en zien links de Oldehove
(uit 1529 en tegen de oostkant van de Middelzeedijk gebouwd. De toren staat 3 meter uit zijn lood) en Tresoar (Fries Historisch en Letterkundig Centrum met de grootste bibliotheek op het gebied van uitgaven over Friesland).

Oldehove


Oldehove



Us Mem

Leeuwarden

La kn 63, daarna la kn 17 langs standbeeld van koe ‘’Us Mem’’ op rotonde. Bij volgende rotonde kn 17 blijven volgen.
We blijven langs het water fietsen en komen langs panden van diverse grote bedrijven, o.a. langs het pand van ‘’De Friesland Zorgverzekeraar’’.
Bij kn 17 gaan we ri kn 99 en daarna naar kn 77 (Ritsumazijl), drukke weg (Heliconweg) oversteken en over de Harlinger Trekweg langs het water blijven fietsen. Onder Slauerhoffbrug door, aan de andere kant zien we de vuilstortplaats van Leeuwarden.

Ritsumazijl Zijlsterrak

Langs de Zijlsterrak fietsen we naar Ritsumazijl (gelegen op de voormalige Middelzeedijk) waar we de weg oversteken ri Deinum.
Volg fietspad langs het water ri kn 61 en bij het viaduct onder de N31 gaan we ra ri het vertrekpunt: Marssum / Nij Andringa State.

Aan onze rechterhand zien we de kleinste spinnenkopmolen van Friesland, Terpzigt (1888) van de Stichting Molens in Menaldumadeel. De molen maalt bij windkracht 4 of meer. Marssum

Bron en adres voor correcties en/of aanvullingen mbt deze fietsroute:

Maikel Galama, Dwarsnoard 3, 8711 AP Workum
E-mail: maikelgalama@hotmail.com
Telefoon: 0515 - 85.79.22

 

  terug naar boven

 

 

 

© Hettinga Stichting website d.d. 5 nov.2006.
Niets van deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook en evenmin in retrieval system worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Hettinga Stichting.