naar homepage

       Hettinga Stichting

 
stichting
fietsroutes
  Balk
  Blauwhuis
  Bolsward
  De Eese-Steggerda
  Franeker
  Heeg
  Langweer
  Marssum
  Sneek
  Workum
  Woudsend
 

Fietstocht Sneek 2009.
ong. 20 km en uit te breiden naar ong 40 km.

RA=rechtsaf LA=linksaf

We beginnen deze fietstocht bij hotel-restaurant Nieuw Hanenburg
Wijde Noorderhorne 2, 8601 EB Sneek.

kaart

1) Sneek Wijde Noorderhorne 2: Van 1885 tot 2007 was de familie Hanenburg exploitant van dit familiebedrijf. In 1885 huurde de Franeker schrijnwerker Sipke Hanenburg en zijn vrouw Johanna Anna Boskase dit hotel, toen nog ‘’Het Roodhert’’ geheten. Vier jaar later kocht hij het. Hendrik Hanenburg en zijn vrouw Janneke Yntema van 1921 tot 1961. Zoon Bonnie Hanenburg (aanvankelijk onderwijzer) en Riki Willemsen van 1961 tot 2001. De laatste Hanenburg eigenaar was Henk Hanenburg, zoon van Bonnie met zijn vrouw Andrea. Deze ging verder in de catering en verkocht het hotel in 2007. Na even in het bezit te zijn geweest van de familie Hilverda is het nu eigendom van Rob Hopster.

Sneek

2) De Nauwe Noorderhorne 25: in de straat rechts van het hotel was op nr. 25 op de hoek van de Kerksteeg rond 1890 de religieuze boekhandel annex drukkerij van Rein Klazes Hettinga (1864-1929) gevestigd. In 1887 diende zijn vader Klaas Klazes Hettinga uit Heeg een bouwtekening in, deze wordt bewaard door het Fries Scheepvaartmuseum (zie nr. 4). In de Kerksteeg bevindt zich de gereformeerde kerk.

Sneek

De start is bij Hotel Hanenburg. Als je er met je gezicht naar toe staat neem je de straat links: de Kruizebroederstraat en na ongeveer 100 meter de eerste straat RA, de Kleine kerkstraat. Hier komen we langs het administratiegebouw van het Old Burger Weeshuis, de gevangenis en het gerechtsgebouw. Hierop staat de spreuk: IUS SUUM CUIQUE oftewel:het recht is voor iedereen gelijk. Via de Markstraat (hier bevinden zich diverse restaurants maar ook het gemeentehuis van Sneek en vroeger ook dat van Wymbritseradeel) Op de Leeuwenburg bij Cine Sneek LA en op het eind van de Suupmarkt RA.

3) Suupmarkt 10:

Sneek hier vinden we speelgoed- en cadeauwinkel Tum Tummetje, gevestigd in het oudste pand (1580) van Sneek. In de 2e wereldoorlog was hier het kruidenierswinkeltje van de ongehuwde zusters Masselink gevestigd (er is nog een straat naar hen genoemd) en was hun pand een doorgangshuis voor onderduikers en een verzamelplaats voor het verzet. De voorgevel is voorzien van vrouwenhoofden en leeuwenkoppen. In 2009 wordt het pand grondig gerestaureerd.

4) Kleinzand 14: Fries scheepvaartmuseum. In dit museum bevinden zich diverse Hettinga zaken, sommige worden in depot bewaard en enkele worden tentoongesteld.
We gaan op het eind van Suupmarkt, bij het beeld van Maria van Everdingen ‘’ kinderen met lam’’ de Singel op, aan het eind hiervan LA Kleine Palen en dan weer LA via de Harinxmakade en dan RA over de brug, de Johan Willem Frisostraat in.

5) Singel 62: hier bevindt zich de r.k. Sint Martinuskerk, ontworpen door de bekende architect Pierre Cuypers (1827-1921) uit Roermond. Nadat bouwpastoor Kamp op 9 november 1870 dodelijk werd getroffen door een neerstortend stuk hout werd er een opvolger aangesteld: pastoor Theodorus Brouwer (Dirk Jans Brouwer 1827-1905, zoon van Jan Dirks Brouwer en Wijntje Wijbes Hettinga en begraven op de r.k. begraafplaats te Sneek). Pastoor Brouwer zegende de kerk op 23-09-1871 in en bleef er tot zijn overlijden in 1905.
Hier vlakbij, aan de overkant van de Harinxmakade (aan de Prinsengracht 363) werd op 1 februari 1866 Hiltje Haitzes Visser vermoord, weduwe van Pieter Tietes Hettinga. In de Leeuwarder Courant van 09-02-2008 stond hierover een artikel van Jaap Hellinga.
De Johan Willem Frisostraat volgen we een heel eind (altijd maar rechtdoor), we komen langs de voetbalvelden van ONS en gaan uiteindelijk onder de rondweg door tot we bij het nog jonge burgemeester Rasterhoffpark (2005) komen, dit is langs de A7 gelegen. We gaan het sintelpad op.

6) Sneek Rasterhoffpark: vanaf het uitzichtpunt konden we ooit de boerderijen van de familie Hettinga en Atsma-Hettinga te Oppenhuizen zien, helaas lukt dat nu niet meer. Wel kunnen we er genieten van een prachtig uitzicht op de Brekken. Het park is genoemd naar burgemeester Ludolf Rasterhoff (1905 Leens – 1975 Sneek) die van 1945 tot 1970 in Sneek burgemeester was. In de oorlog heeft hij bij de familie Atsma-Hettinga ondergedoken gezeten (zie nr. 25).

Sneek Sneek

We fietsen om het uitkijkpunt heen, we blijven rechts aanhouden en gaan langs het in aanbouw zijnde van der Valk Hotel en om de vijver heen, dan een eindje langs de snelweg en eronder door tot de oude straatweg. Langs deze weg fietsen we naar Uitwellingerga en gaan over de brug van het Prinses Margrietkanaal. Ongeveer ter hoogte van de kerk van Uitwellingerga kun je RA als je de route iets wilt inkorten, je komt dan bij nr. 11: Uitwellingerga Bregesleatswei 2/2A. Ga je rechtdoor over de brug dan kies je na de brug de eerste weg RA. Een heel eind verder kom je dan bij:

7) Uitwellingerga Sjuwedyk 18: hier heeft Thewis Pieters Hettinga wellicht geboerd.

8) Uitwellingerga Greate Sudein 2: Hier boerden Pieter Hoekstra en Klaske Wind en later hun zoon Sietze Hoekstra (1904-1983) die getrouwd was met Wijtske Hettinga (1907-1985). Hun zoon Pieter was de volgende Hoekstra op deze boerderij die al vanaf 1900 door deze familie Hoekstra in gebruik is en vanaf 1937 ook in eigendom. Het huis dat er nu staat is in de plaats gekomen van de vroegere boerderij. Er woont geen Hoekstra meer.

9) Uitwellingerga Greate Sudein 33: Frankena state, genoemd naar Lammert Johannes Frankena (1845-1891) die hier boer was samen met Jeltje Uiltjes de Jong (1855-1929) die hertrouwde met Pieter Thewis Hettinga (1860-1936). In het Fries Scheepvaartmuseum te Sneek bevindt zich Jeltje haar oorijzer, een brandewijnkom en een gouden horloge van haar eerste man.

Sneek Uitwellingerga

De boerderij werd in 1893 herbouwd waarvan de gevelsteen nog getuigt:

Vroegere eigenaar L.J. Frankena
De eerste steen gelegd door J.U. de Jong
Den 4 Juli 1893 EBENHAEZER
(tot hier heeft de Heer ons geholpen)

Deze boerderij was eigendom van enigst zoon dominee Thewis Hettinga en kwam in 1982 via legaat in het Frysk Akademy fonds. In de boerderij werd voor Thewis altijd een kamer vrij gehouden zodat hij hier in Uitwellingerga zijn vakantietijd kon doorbrengen.

10) Uitwellingerga Greate Sudein 6: momenteel is hier siersmederij Visser gevestigd, ooit was deze boerderij van Jeltje Uiltjes de Jong (zie nr. 9) en daarna van dominee Thewis Hettinga. Rond 1900 boerde hier Gerhardus Ruurds Veldhuis en Tjitske Uiltjes de Jong, Tjitske en Jeltje zijn zussen (kinderen van Uiltje Bouwes de Jong en Afke Lammerts Frankena). Daarna boerden hier Gerrit Wiebes van der Leij en Jan Lolles Nauta. Na een brand in 1817 werd deze boerderij herbouwd en in 1917, 100 jaar later volledig vernieuwd zo vermeldt een gedenksteen.

Uitwellingerga Uitwellingerga

Op Greate Sudein 11 woonden de ouders van Antje Nauta, de echtgenote van campinghouder Evert Hettinga uit Oudemirdum (Lolle Nauta en Klaaske Lautenbach). Ook leuk om te vermelden is nog het feit dat de boerderijen aan de overkant van het water ‘’Horseweg’’ bij Boornzwaag (gemeente Skarsterlân) horen. Hylke Wiegers Visser en zijn zoon Wiebe Hylkes Visser waren er boer.

Na nr. 9 gaan we RA en na ongeveer 100 meter bij de snelweg opnieuw RA en de brug over, meteen hierna RA. Ooit liep hier overigens de tram langs, van Sneek naar Joure.

11) Uitwellingerga Bregesleatswei 2/2A: hier zit nu beveiligingsbedrijf Schaaf in de in 1902 gebouwde melkfabriek. Jeltje Hettinga-de Jong stond voor een jaarlijks bedrag van 250 gulden per pondemaat de grond in erfpacht af. Atze Thewis Hettinga was er bestuurslid. De fabriek, begonnen als melkfabriek, werd later opgesplitst in een zuivel- en veevoerafdeling. In 1966 stopte de fabriek en kwam er een recreatiebedrijf in het pand.

Uitwellingerga

Hier gaan we RA en na 100 meter LA.

12) Uitwellingerga Lytse Sudein 3: hier bevindt zich café restaurant ‘’de Wetterpleats’’, gelegen aan het water en vanaf het terras een mooi uitzicht op de voormalige melkfabriek. Voor een eventuele reservering: 0515-559000

13) Uitwellingerga Lytse Sudein 11: hier woonde Rimmertje Atzes Hettinga (1901-1988) gehuwd met Siebren Martens Bangma (1901-1992). Ze hadden een kleine veehouderij (10 koeien en 4 pinken) en een loonbedrijfje. Ook verrichtte Siebren diverse klusjes om wat bij te verdienen zoals het vervoer van steenkolen van Sneek naar de zuivelfabriek in Uitwellingerga en het onderhoud van bermen in Uitwellingerga.

Uitwellingerga

Uitwellingerga

Hierna gaan we terug, bij de oude zuivelfabriek op Bregesleatswei 2/2A RA en komen bij:

14) Uitwellingerga Buorren 61: hier rechts naast de kerk en het kerkhof boerden Thewis Pieters Hettinga (1831-1900) en Baukje Atzes Zijlstra (1835-1915). Dit zal de boerderij zijn die in 1832 in de kadasters genoemd wordt met de omschrijving: erven Thewis Harings Hettinga. De boerderij stond toen naast de kerk, de weilanden liepen tot de Witte Brekken. Ook hadden de erven van Thewis en Jacobje Pieters landerijen te Osingahuizen bij Heeg. Tegenwoordig loopt de snelweg A7 over de Hettinga weilanden van Oppenhuizen. In 1903 was er groot boelgoed op de boerderij en verhuisde de weduwe naar Tsjerkebuorren 45. In de gevel was een steen met o.a. de tekst:
De eerste steen gelegd door Thewes P. Hettinga den 20 Juli 1912 Solo Deo Gloria.
Gerrit Uiltjes de Jong (broer van Jeltje Uiltjes de Jong) en zijn vrouw Clara Sijsling boerden hier rond 1900. Pieter Thewis Hettinga (1860-1936) gehuwd met Jeltje Uiltjes de Jong (1855-1929), weduwe van Lammert Johannes Frankena (1845-1891) was de eigenaar. Van 1934 tot 1955 boerden hier Uiltje Frankes de Jong en Elizabeth Koopmans. Deze boerderij was later eigendom van dominee Thewis Hettinga en kwam in 1982 in handen van de hervormde diaconie. De boerderij deed jarenlang dienst als recreatiecentrum en daarna enkele jaren als asielzoekerscentrum maar is inmiddels afgebrand. Nu, in 2009 resteert ons slechts een braakliggend terrein.

Uitwellingerga

15a) Uitwellingerga Buorren 41: kostershuis, hier woonde koster en los-arbeider Watte Oppenhuis samen met zijn vrouw Afke Jentjes Smit. Rimmertje (1901) en Hinke (1903) Hettinga, kinderen van Atze Thewis Hettinga en Riemke Rimmers Cnossen van Sneek It Ges 10 bleven hier tijdens hun schooltijd eten omdat hun ouderlijk huis wat te ver van hun school verwijderd was.

Op de foto hieronder zien we de begraafplaats van Uitwellingerga.
Zowel op deze als op de begraafplaats van Oppenhuizen (waar we nog langs komen) zijn veel Hettinga’s begraven. Een kijkje op deze begraafplaatsen is dan ook meer dan de moeite waard !

Uitwelingerga

15b) Openhuizen H.Mensonidesstrjitte 10: hier woonden de laatsten jaren van hun leven Sietze Hoekstra en Wijtske Hettinga (zie nr. 8).

16) Oppenhuizen Afkelânsdijk 2:

Oppenhuizen op deze boerderij boerde vanaf 1854 Uiltje Bouwes de Jong met zijn vrouw Afke Lammerts Frankena. Hier werd de echtgenote van Pieter Thewis Hettinga, Jeltje Uiltjes de Jong, in 1855 geboren.

17) Oppenhuizen Tsjerkebuorren 61:

Hinke Thewis Hettinga (1863-1944) had hier met haar tweede man Klaas Frankes Zijlstra (1864-1897) een boerderij met enkele koeien. Oppenhuizen

18) Oppenhuizen Tsjerkebuorren 32:

Oppenhuizen linkerkant van de weg. Tot 1991 woonhuis van Rimmer Hettinga (1905-1986) en Jannigje van der Kooij (1909-1991).

19) Oppenhuizen Tsjerkebuorren 45: een 5 tot 10 huizen voor de kerk komende vanuit Uitwellingerga: hier woonde de weduwe van Thewis Hettinga (1831-1900), Baukje Atzes Zijlstra (1835-1915). Een vorige bewoner was boer Pieter Cornelis Walma, zie de gevelsteen. Deze kwam regelmatig op voor de belangen van de boeren, ook is er een straat naar hem vernoemd.

Oppenhuizen Oppenhuizen

20) Oppenhuizen Tsjerkebuorren 15: Hinke Thewis Hettinga (1863-1944) woonde de laatste jaren van haar leven hier in de steeg van de hervormde kerk. Ze overleed bij haar zoon Franke Zijlstra die toen op Tsjerkebuorren 40 woonde. Op Tsjerkebuorren 15 woont nu de familie Douma. Zie voor meer over Hinke bij het adres Oppenhuizen Noardein 101.

21) Oppenhuizen Zeino van Burmaniastrjitte 12: aan de linkerkant van de doorgaande weg wonen vlakbij CBS It Harspit nog steeds Hettinga’s in Oppenhuizen, o.a. Thewis en Akke Hettinga. We gaan er maar niet langs, op Buorren nummer 5 is het plaatselijke café………

22) Oppenhuizen Noardein 101:

Hinke Thewis Hettinga (1863-1944) woonde hier met haar derde man Gosse Gerbens van der Veen (1856-1929) die vervoerder was van turf en modder. Hinke had hier een kruidenierswinkeltje waar ze zaken als suiker en thee verkocht. Hinke haar eerste man was Jacob Jacobs Baaijma (1858-1892) en haar tweede man Klaas Frankes Zijlstra (1864-1897) overleed op 32-jarige leeftijd aan longontsteking. Oppenhuizen

23) Oppenhuizen Noardein 87: hier bij het huis van de familie de Boer met de naam ‘’Wyldsjittershûs’’ was de scheepstimmerwerf van Gooitzen Hanzes Bijl (1815-1894) en Tjitske Gerbens Boersma, de opvolger was hun zoon Hans Gooitzens Bijl (1863-1941) gehuwd met Wijtske Thewis Hettinga (1865-1941). Een wyldsjitter was een open boot, verwant aan de tjotters. Het is een jagersbootje, dat in Friesland werd gebruikt voor de jacht op waterwild. Een toepasselijke naam dus voor dit huis.

Oppenhuizen Oppenhuizen

Oppenhuizen

De eerste boerderij na de witte brug over de Broersleat is een Hettingaboerderij:

24) Sneek It Ges 10: Tot 1949 heette het hier Oppenhuizen 12, vanaf 1-11-1949 Oppenhuizen 11 en vanaf 1-11-1968 Oppenhuizen Noardein 4. Hier boerde de familie Atze Thewis Hettinga (1868-1955) en Riemke Rimmers Cnossen (1873-1963) op de in 1870 gebouwde boerderij van Riemke haar ouders Rimmer Wijbes Cnossen (1849-1929) en Lijsbeth Ruurds Veldhuis (1850-1926). Na hen kwamen hier zoon Rimmer Hettinga (1905-1986) en Jannigje van der Kooij (1909-1991) samen met broer Hein en zus Ytje Hettinga. Pas heel laat werd er een tractor en melkmachine aangeschaft, daarvoor werd er nog met twee Friese paarden gewerkt en met de hand gemolken. Het land lag grotendeels in de noordelijk van de boerderij gelegen Afkelânspolder, aan de andere kant van het water. Het hooi werd grotendeels met de praam vervoerd.

Oppenhuizen Oppenhuizen

25) Sneek It Ges 8: Vóór 1949 was dit Oppenhuizen 11, vanaf 01-11-1949 Oppenhuizen 10, vanaf 1-11-1968 Oppenhuizen Noardein 4, vanaf 01-08-1970 Sneek Oppenhuizen Noardein 4, op 20-10-1970 werd het Sneek, Top 8 en nu dus Sneek It Ges 8 ! In deze prachtige gerestaureerde boerderij woont sinds kort Atze Atsma, daarvoor zijn vader Ruurd Atsma als opvolger van zijn ouders: Geert Willems Atsma (1895-1972) en Hinke Thewis Hettinga (1903-1995). Eerder boerde hier Willem Geerts Atsma (1870-1953) en Baukje Gerbens Veldhuis (1872-1941). In deze Atsma boerderij was burgemeester Ludolf Rasterhoff (1905-1975) tijdens de oorlog een tijdje ondergedoken!

Oppenhuizen

Na It Ges LA en na enkele honderden meters RA, de Einsteinstraat in, langs de magazijnen van Poiesz. Bij rotonde via fietspad oversteken (PAS OP HET IS ER HEEL ERG DRUK)
Bij deze rotonde kunnen we twee dingen doen:
A) Vanaf hier terug naar Hotel Nieuw Hanenburg.
B) nog een eindje verder fietsen o.a. naar het paviljoen aan het Sneekermeer en via Scharnegoutum terug naar Sneek.

A) RA naar de Oppenhuizerweg en daar LA, deze bij de volgende rotonde vervolgen (RA), daarna steeds rechtdoor via de Jousterkade naar de Prins Hendrikkade, op het eind hiervan LA, de Wijde Noorderhorne in. In de verte zien we het vertrekpunt, Hotel Nieuw Hanenburg.

B) RA fietspad en knooppunt 49 volgen, onder het Houkesloot aquaduct door. Daarna RA richting Offingawier, dan de Groenedijk/Grienedyk (resp. knooppunt 55) over fietspad volgen. Aan het eind bij de Paviljoenwei RA , daarna voorbij de Potten LA richting paviljoen. Hier mag je genieten van een consumptie op het terras of van het mooie uitzicht over het Sneekermeer. Terhorne ligt aan de overkant.

Offingawier

Hierna gaan we een eind dezelfde weg terug, weer langs de Potten en aan het eind van de Paviljoenwei bij knooppunt 55 volgen we knooppunt 56 richting Goënga (Fietspad gaat over in autoweg). Bij de T-sprong LA over fietspad richting Goënga (Aldfeartsdyk). We gaan door Goënga (op de begraafplaats zijn voor zover bekend geen Hettinga’s begraven). Na het dorp fietspad volgen tot autoweg bij Scharnegoutum. Bij de rotonde LA richting Sneek via de Zwettewei. Ongeveer 400 meter voorbij het bord ‘’einde Scharnegoutum’’ en vóór een klein bos RA. Bij de witte brug LA over het (grotendeels) schelpepad langs de Zwette komen we langs de ijsbaan en de r.k. begraafplaats van Sneek. Hier zijn veel familieleden begraven.

26) Sneek Leeuwarderweg: de begraafplaats met Calvarieberg en kapel (eerste steen gelegd 15-09-1892 door Th. B. = Theodorus / Dirk Jans Brouwer 1827-1905, zoon van Jan Dirks Brouwer en Wijntje Wijbes Hettinga), staat op de lijst van Rijksmonumenten en is gelegen tussen de Leeuwarderweg en de Zwette. Bij de Calvarieberg liggen 4 priesters begraven, o.a. pastoor Brouwer. De eerst begravene was Maria Josepha Brenninkmeijer die op 11-12-1892 te Sneek overleed en gehuwd was met Regnerus Josephus Visser. De in 1892 aangekochte grond voor de begraafplaats was ongeveer 2 hectare groot.
We blijven rechtdoor het pad volgen tot we bij een T-sprong komen, hier gaan we RA de brug over, de Looxmagracht op. Daarna bij de eerstvolgende brug LA en over de brug RA, na 100 meter LA meteen weer rechtsaf. We kunnen ons Hotel Nieuw Hanenburg zien liggen……

Bron en adres voor correcties en/of aanvullingen m.b.t. deze fietsroute:

Maikel Galama, Dwarsnoard 3, 8711 AP Workum
E-mail: maikelgalama@hotmail.com
Telefoon: 0515 - 85.79.22

 

  terug naar boven

 

 

 

© Hettinga Stichting website d.d. 5 nov.2006.
Niets van deze website mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke wijze dan ook en evenmin in retrieval system worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Hettinga Stichting.